Dünya genelinde hızla artan miyopi vakaları, uzun süredir akıllı telefon ve tablet kullanımına bağlanıyordu. Ancak yeni bir bilimsel çalışma, sorunun sandığımızdan daha karmaşık olabileceğini ortaya koydu. Uzmanlara göre mesele yalnızca ekran süresi değil; loş ışıkta yakına odaklanma alışkanlığı da büyük rol oynuyor.
SUNY Optometri Koleji araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, göz bebeklerinin ışığa verdiği tepkinin miyopi gelişiminde kritik bir etken olabileceğini gösteriyor.
Miyopi Neden Bu Kadar Hızlı Artıyor?
Miyopi, yani uzağı net görememe sorunu, göz küresinin normalden biraz daha uzaması sonucu ortaya çıkıyor. Bu yapısal değişim, görüntünün retina üzerine doğru şekilde düşmesini engelliyor.
Uzman tahminlerine göre 2050 yılına kadar dünya nüfusunun yaklaşık yarısı miyop olabilir. Bu artış, özellikle şehir yaşamı, kapalı alanlarda geçirilen zaman ve yoğun yakın mesafe odaklanma alışkanlıklarıyla ilişkilendiriliyor.
Asıl Risk: Loş Işık + Yakın Mesafe
Yeni araştırmaya göre tehlike, yalnızca telefona bakmak değil; bunu çoğunlukla yetersiz aydınlatma altında yapmak.
Normal şartlarda parlak bir ortamda göz bebekleri küçülür ancak retinaya hâlâ yeterli miktarda ışık ulaşır. Açık havada geçirilen zamanın göz sağlığına iyi gelmesinin nedenlerinden biri de bu.
Ancak loş bir odada kitap okurken ya da telefona bakarken farklı bir durum oluşuyor:
-
Göz bebekleri, netlik sağlamak için daralıyor.
-
Ortam ışığı zaten düşük olduğu için retinaya ulaşan ışık miktarı azalıyor.
-
Bu durum uzun vadede göz yapısında değişime yol açabiliyor.
Araştırmacılar, özellikle bu kombinasyonun (yakın odak + düşük ışık) göz küresinin uzamasını tetikleyebileceğini belirtiyor.
Loş Ortamların Gizli Baskısı
Çalışma bulguları, yetersiz ışıkta uzun süreli yakın odaklanmanın, özellikle zaten görme kusuru bulunan kişilerde süreci hızlandırabileceğini ortaya koyuyor.
Çok karanlık ortamlarda göz bebekleri kısa mesafeye odaklanırken gereğinden fazla daralabiliyor. Bu da retina uyarımını azaltarak sağlıklı görme gelişimini olumsuz etkileyebiliyor.
Buna karşılık iyi aydınlatılmış ortamlarda göz, hem mesafeye hem de ışık şiddetine dengeli tepki verdiği için retina daha sağlıklı biçimde çalışmaya devam ediyor.
Telefonlar Masum mu?
Araştırmacılar, ekranların tamamen suçsuz olduğunu söylemiyor. Uzun süre yakına odaklanmanın kendisi zaten risk faktörü. Ancak yeni bulgular, meselenin yalnızca “ekran süresi” ile açıklanamayacağını gösteriyor.
Profesör Jose-Manuel Alonso’ya göre bu çalışma, görme alışkanlıkları ile ışık koşulları arasındaki ilişkiyi yeniden değerlendirmemiz gerektiğini ortaya koyuyor. Eğer teori ilerleyen araştırmalarla doğrulanırsa, miyopiyle mücadelede sadece ekran süresini azaltmak yeterli olmayacak. Çalışma ve okuma alanlarının doğru aydınlatılması da kritik öneme sahip olacak.
Çocuklar İçin Alarm Zilleri Çalıyor
Uzmanlar özellikle çocukların ve gençlerin risk altında olduğuna dikkat çekiyor. Gelişim çağında göz yapısı daha hassas olduğu için:
-
Kapalı alanlarda uzun süre kalmak
-
Yetersiz ışıkta ders çalışmak
-
Gece karanlıkta telefona bakmak
miyopi gelişimini hızlandırabilir.
Bu nedenle açık havada geçirilen sürenin artırılması ve çalışma ortamlarının güçlü, dengeli ışıkla aydınlatılması öneriliyor.
Sonuç
Miyopi artık küresel ölçekte büyüyen bir halk sağlığı sorunu olarak görülüyor. Yeni araştırma, bu sorunun yalnızca teknoloji bağımlılığına indirgenemeyeceğini gösteriyor.
Asıl soru şu: Gözlerimizi ne kadar süre kullandığımız değil, hangi koşullarda kullandığımız mı daha belirleyici?
2050’ye doğru ilerlerken, belki de en basit çözüm daha çok gün ışığı ve daha doğru aydınlatma olabilir.
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.